Pearl Harbor Baskını, 1941
7 Aralık 1941 pazar sabahı saat 07.48'de ilk Japon uçakları, Hawaii'deki Oahu Adası'nda Pearl Harbor'da demirli ABD Pasifik Filosu'nun üzerine ulaştı. İki saatten kısa bir süre sonra sekiz zırhlı batmış ya da hasar görmüş, adadaki havaalanlarında uçakların çoğu yerde parçalanmış ve 2.403 Amerikalı ölmüştü. Baskın Japonya için taktik bir zaferdi, ama birkaç gün içinde stratejik bir felakete dönüştü: Amerika Birleşik Devletleri İkinci Dünya Savaşı'na tek yürek ve kararlı biçimde girdi.
7 Aralık sabahı, Hawaii saatiyle
- 06.37USS Ward muhribi liman ağzı yakınında bir Japon cep denizaltısına ateş açıp onu batırıyor. Rapor komuta zincirinde yavaş ilerliyor.
- 07.02Opana Point'teki ordu radar istasyonu kuzeyde büyük bir uçak kümesi tespit ediyor. Nöbetçi subay bunun Kaliforniya'dan beklenen B-17 bombardıman uçakları olduğunu varsayıyor.
- 07.48180'i aşkın uçaktan oluşan ilk dalga havaalanlarına ve Zırhlılar Sırası'na saldırmaya başlıyor.
- 08.10 civarıBir bomba USS Arizona'nın ön cephaneliğini infilak ettiriyor.
- 08.54Yaklaşık 170 uçaklık ikinci dalga geliyor.
- 10.00 civarıSon saldırganlar yaklaşık 200 deniz mili kuzeydeki uçak gemilerine geri dönüyor.
Bir ambargo ve bir son tarih
Japonya 1937'den beri Çin'de savaşıyordu. Ordusu ve donanması, çoğu ABD'den gelen ithal petrole bağımlıydı. Japon birlikleri Temmuz 1941'de Güney Fransız Çinhindi'ne girince Washington Japon varlıklarını dondurdu. İngiltere ve sürgündeki Hollanda hükûmeti de aynı yolu izledi. Japonya'nın petrol ithalatı neredeyse durdu ve liderleri rezervlerin en fazla bir iki yıl yeteceğini hesapladı.
Görüşmeler sonbahar boyunca sürdü, ama iki taraf da temel talebinden vazgeçmedi. Amerikalılar Japonya'nın Çin'den çekilmesini, Japonya ise bu koşul olmadan petrolün yeniden verilmesini istiyordu. General Hideki Tojo'nun hükûmeti bir son tarih belirledi. Diplomasi Aralık başına kadar sonuç vermezse Japonya İngiliz Malaya'sının ve Hollanda Doğu Hint Adaları'nın petrol kuyularını ve kauçuk tarlalarını zorla ele geçirecekti.
Yamamoto'nun kumarı
Önlerindeki engel, 1940'ta Kaliforniya'dan Hawaii'ye kaydırılmış olan Amerikan Pasifik Filosu'ydu. Japon Birleşik Filosu'nun komutanı Amiral İsoroku Yamamoto, güneydeki harekâtı korumanın tek yolunun bu filoyu baştan felç etmek olduğunu savundu. ABD'de eğitim görmüştü ve bu ülkenin sanayi gücünü biliyordu. Amacı zaman kazanmaktı: Japonya'nın Pasifik boyunca savunma hattı kurabileceği altı ay ya da bir yıl.
Planın teknik sorunları vardı. Pearl Harbor sığdı ve sıradan uçaktan atılan torpidolar kurulmadan önce çamura saplanırdı. Japon mühendisler torpidolara tahta kanatçıklar taktı, mürettebat da limana benzeyen bir Japon koyunda alçak uçuş eğitimi yaptı. İngilizlerin Kasım 1940'ta Taranto'da İtalyan filosuna yaptığı saldırı, uçak gemisi uçaklarının demirli zırhlıları batırabileceğini zaten göstermişti.
26 Kasım'da Akagi, Kaga, Soryu, Hiryu, Şokaku ve Zuikaku adlı altı uçak gemisi Koramiral Çuiçi Nagumo komutasında Kuril Adaları'ndan yola çıktı. Gemi rotalarından uzak bir kuzey yolu izlediler ve sıkı bir telsiz sessizliği uyguladılar.
Kimseye ulaşmayan uyarılar
Savunanlar tamamen kör değildi. Amerikan şifre çözücüleri Japon diplomatik mesajlarını okuyordu ve Washington 27 Kasım'da Hawaii'ye bir savaş uyarısı göndermişti. Ancak yetkililerin çoğu ilk darbenin Güneydoğu Asya'ya geleceğini düşünüyordu. Hawaii'deki komutanlar daha çok sabotaja karşı önlem aldı. Ordu uçakları daha kolay korunsun diye kanat kanada park edildi. Bu da onları havadan yok edilmeye çok açık hâle getirdi.
O sabah iki uyarı vardı: Ward muhribinin karşılaşması ve Opana'daki radar teması. İkisi de zamanında harekete geçebilecek birine ulaşmadı. Washington'da Japon büyükelçiliğinin, görüşmeleri kesen uzun bir mesajı saldırıdan kısa süre önce teslim etmesi gerekiyordu. Mesajın çözülmesi ve daktiloya geçirilmesindeki gecikmeler yüzünden metin bombalar düşmeye başladıktan sonra verildi.
Zırhlılar Sırası
Yedi zırhlı, Ford Adası'nın güneydoğu kıyısında ikişer ikişer demirliydi. Sekizincisi Pennsylvania kuru havuzdaydı. Torpido uçakları limanın üzerinden alçaktan gelirken yüksek irtifa bombardıman uçakları yukarıdan saldırdı. Oklahoma birkaç torpido yedi ve dakikalar içinde alabora olarak yüzlerce adamı gövdesinin içinde hapsetti. Mürettebatından 429 kişi öldü. West Virginia ve California sığ suda dik olarak battı.
En ağır darbeyi Arizona aldı. Zırh delici bir bomba güverteyi delip ön cephaneliği infilak ettirdi. Patlama gemiyi kaldırdı ve mürettebattan 1.177 kişiyi öldürdü. Bu, o gün ölen Amerikalıların neredeyse yarısıydı. Harekete geçebilen tek zırhlı olan Nevada, liman ağzına ilerlerken defalarca vuruldu. Mürettebat kanalda batmasın diye gemiyi bilerek karaya oturttu.
İlk dalga aynı anda Hickam, Wheeler, Kaneohe, Ewa havaalanlarını ve Ford Adası deniz hava üssünü vurdu. Amerikalı pilotlar yalnızca birkaç avcı uçağını havalandırabildi. Gün sonunda 188 Amerikan uçağı yok edilmişti.
Sayılarla baskın
- 2.403
- ölen Amerikalı, 68'i sivil
- 1.178
- yaralanan Amerikalı
- 353
- iki dalgadaki Japon uçağı
- 8
- batan ya da hasar gören zırhlı
- 188
- yok edilen ABD uçağı
- 64
- ölen Japon; 29 uçak ve beş cep denizaltısı kaybı
Saldırganların ıskaladıkları
Verdiği büyük hasara rağmen baskın amacına ulaşamadı. Filonun üç uçak gemisi limanda değildi. İkisi Wake ve Midway'e uçak taşıyordu, üçüncüsü Batı Kıyısı'ndaydı. Akaryakıt tank sahaları, denizaltı üssü ve tamir tersaneleri neredeyse hiç zarar görmedi. Kendi uçak gemileri için endişelenen ve Amerikan uçak gemilerinin yerini bilmeyen Nagumo yeni bir saldırı yapmamaya karar verdi ve geri döndü.
Batan zırhlıların çoğu sığ suda yatıyordu. Arizona, Oklahoma ve eski hedef gemisi Utah dışında hepsi yüzdürüldü, onarıldı ve yeniden hizmete girdi. Birkaçı sonraki Pasifik muharebelerinde savaştı. Beş cep denizaltısından biri karaya oturdu. Komutanı Kazuo Sakamaki savaşın ilk Japon esiri oldu.
"Utançla anılacak bir gün"
8 Aralık'ta Başkan Franklin D. Roosevelt, saldırı gününü utançla anılacak bir gün olarak nitelendirerek Kongre'den savaş ilanı istedi. Oylama bir saat içinde yapıldı ve Temsilciler Meclisi'nde yalnızca bir üye karşı oy verdi. 11 Aralık'ta Almanya ve İtalya ABD'ye savaş ilan etti. Böylece Avrupa ve Pasifik'teki savaşlar tek bir dünya savaşına dönüştü.
Baskının ülke içinde de uzun bir gölgesi oldu. Şubat 1942'de Roosevelt'in imzaladığı bir kararname, çoğu ABD vatandaşı olan yaklaşık 120.000 Japon kökenli insanın Batı Kıyısı'ndan zorla toplama kamplarına gönderilmesine yol açtı. 1988'de Kongre resmen özür diledi ve hayatta kalanlara tazminat ödedi.
Roosevelt biliyor muydu?
Roosevelt saldırının geleceğini biliyor muydu?
Onun bildiği ve göz yumduğu iddiaları 1941'den beri dolaşıyor. Birçok resmî soruşturma ve kuşaklar boyu tarihçiler bunu destekleyen inandırıcı bir kanıt bulamadı. Washington savaş bekliyordu, ama istihbarat Güneydoğu Asya'yı işaret ediyordu ve hedef belirlenememişti.
Uçak gemileri neden limanda değildi?
Öngörüden değil, olağan görevlerden. Enterprise ve Lexington ada garnizonlarına uçak taşıyordu, Saratoga da Kaliforniya'daydı. Yoklukları, sonradan herhangi bir zırhlıdan daha önemli çıktı.
Nagumo neden üçüncü bir dalga göndermedi?
Kendisinden isteneni yapmıştı, Amerikan uçak gemilerinin yerini bilmiyordu ve uçakları karanlıkta dönmek zorunda kalacaktı. Bazı subayları ve sonradan birçok tarihçi, yakıt tanklarının ve tersanelerin yok edilmesinin Amerikalılara çok daha fazla zarar vereceğini savundu.
Liman bugün
Bayrak, Oahu'nun güney kıyısında, Honolulu'nun batısında Pearl Harbor'ın tam üzerinde duruyor. Liman bugün de faal bir deniz üssü. USS Arizona Anıtı batık zırhlının gövdesinin üzerinde yükseliyor ve gövdeden yüzeye hâlâ küçük petrol damlaları çıkıyor. En yakın İkinci Dünya Savaşı bayrağı iki bin kilometreden daha uzakta, kuzeybatıdaki Midway'dir.
Warsmap verisinde
- Kayıtlarımızda 50 km içinde yalnızca bir muharebe daha var: I. Kamehameha'nın Hawaii adalarını birleştirirken Oahu'yu ele geçirdiği Nuʻuanu Muharebesi (1795), 18 km uzakta.
- 300 km içinde yalnızca üç kayıt daha var ve hepsi 1779–1795 arasındaki Hawaii tarihine ait.
- En yakın İkinci Dünya Savaşı bayrağı yaklaşık 2.100 km kuzeybatıdaki Midway.
- Dünya genelinde kayıtlarımızda 1941 tarihli 64 muharebe var.
Warsmap’in kendi kayıtlarından sayılmıştır. Haritada yalnızca Wikidata’da kayıtlı muharebeler bulunduğundan bu sayılar bölgenin tüm tarihini değil, veri setimizi anlatır.
Bu dönemden başka yazılar
- Stalingrad Muharebesi, 1942–1943
- Midway Savaşı, 1942
- Kursk Muharebesi, 1943
- Bulge Muharebesi (Ardennes Taarruzu), 1944–1945
- Britanya Muharebesi, 1940
Warsmap verisinden
Daha fazla okuma
Attack on Pearl Harbor · Isoroku Yamamoto · USS Arizona · Infamy speech
Bu yazıdaki bilgiler yukarıdaki Wikipedia makalelerinden (İngilizce) ve diğer standart kaynaklardan özetlenmiştir. Wikipedia metinleri CC BY-SA 4.0 lisansıyla kullanılabilir. Bir hata mı fark ettiniz? Düzeltme politikamıza göz atın.