WarsmapHaritayı aç
Warsmap › Öğren › Ünlü muharebeler

Iwo Jima Muharebesi, 1945

Iwo Jima, Tokyo'nun yaklaşık 1.200 kilometre güneyinde, kara kumlu ve kükürt bacalı küçük bir volkanik adadır. 19 Şubat – 26 Mart 1945 arasında burada üç ABD Deniz Piyadesi tümeni, adayı tünel ve sığınaklardan oluşan bir kaleye dönüştürmüş yaklaşık 21.000 Japon savunucuya karşı savaştı. Garnizonun neredeyse tamamı öldü. Amerikan kayıpları 6.821 ölü ve 19.000'i aşkın yaralıydı. Iwo Jima, Pasifik Savaşı'nda toplam Amerikan kayıplarının Japon kayıplarını aştığı tek büyük muharebe oldu.

Bir bakışta Iwo Jima

Yaklaşık 21 km²
adanın yüzölçümü
36 gün
çıkarmadan örgütlü direnişin sonuna kadar
Yaklaşık 70.000
karaya çıkan deniz piyadesi
6.821
ölen Amerikalı; 19.217 yaralı
Yaklaşık 21.000
Japon savunucu; muharebe sırasında yalnızca 216'sı esir alındı
27
verilen Onur Madalyası, Deniz Piyadeleri tarihinde tek bir harekât için en yüksek sayı

Bu kadar küçük bir ada neden önemliydi?

1944'ün sonlarında Amerikan B-29 bombardıman uçakları Japonya'ya saldırmak için Mariana Adaları'ndan kalkıyordu. Bu, açık deniz üzerinde her yöne yaklaşık 2.400 kilometrelik bir uçuştu. Iwo Jima neredeyse tam yolun ortasındaydı. Adadaki Japon radarı Tokyo'yu baskınlara karşı önceden uyarıyor, havaalanlarındaki avcı uçakları da bombardıman uçaklarına saldırıyordu. Hasar görmüş ya da yakıtı biten B-29'ların uzun dönüş yolunda inebilecekleri hiçbir yer yoktu.

Iwo Jima'nın alınması radar istasyonunu ve avcı uçaklarını ortadan kaldıracak, Amerikan eskort avcılarına üs sağlayacak ve sakat bombardıman uçaklarına acil iniş pisti verecekti. Ada aynı zamanda Tokyo'ya bağlı olarak yönetilen Japon toprağıydı. Kaybı bu yüzden ağır bir sembolik darbe olacaktı. Amerikalı planlamacılar harekâtın yaklaşık bir hafta süreceğini düşünüyordu.

Kuribayaşi'nin farklı fikri

Adanın komutanı Korgeneral Tadamiçi Kuribayaşi, ABD ve Kanada'da askerî ataşe olarak bulunmuştu ve Amerikan gücü hakkında hiçbir yanılsaması yoktu. Bir çıkarmayı durduramayacağını ve takviye gelmeyeceğini biliyordu. Amacı adanın alınmasını o kadar yavaş ve pahalı hâle getirmekti ki Amerikalılar Japonya'nın kendisini işgal etmeden önce tereddüt etsin.

Japon ordusunun alışılmış yöntemlerinden koptu. Amerikan gemi toplarının birliklerini yok edeceği sahillerde savaşmak yerine deniz piyadelerinin karaya çıkmasına izin verip iç kesimlerden savaştı. Diğer adalarda Japon garnizonlarına çok pahalıya mal olan toplu gece hücumları yerine askerlerine mevzilerini korumalarını ve ölmeden önce olabildiğince çok düşman öldürmelerini emretti. Sivil halk 1944'te tahliye edildi. Askerler ve işçiler yüzlerce sığınağı, top mevziini ve yeraltı odasını birbirine bağlayan kilometrelerce tünel kazdı. Tüneller neredeyse her bombardımana dayanacak kadar derindi. Sıcak ve kükürt dumanı içinde çalışarak adanın altına gizli bir kale inşa ettiler.

Kara kuma çıkarma

Amerikan uçakları Iwo Jima'yı haftalarca bombaladı, savaş gemileri de çıkarmadan önce adayı üç gün dövdü. Deniz piyadeleri daha uzun bir deniz bombardımanı istemiş, ama gemilere başka harekâtlarda ihtiyaç duyulduğu için reddedilmişti. Japon mevzilerinin çoğu zarar görmeden kurtuldu.

19 Şubat sabahı 4. ve 5. Deniz Piyadesi Tümenleri'nin ilk dalgaları güneydoğu sahillerine çıktı. Kısa bir süre boyunca pek direnişle karşılaşmadılar. Yumuşak volkanik kül siper kazmayı zorlaştırıyor, araçlar içine saplanıyordu. Sonra sahiller asker ve teçhizatla dolarken Japonlar güneydeki Suribaçi Dağı'ndan ve kuzeydeki yüksek araziden ateş açtı. Akşama kadar yaklaşık 30.000 deniz piyadesi karaya çıkmıştı ve 2.000'den fazlası ölmüş ya da yaralanmıştı.

Suribaçi'de iki bayrak

Adanın güney ucundaki 169 metrelik sönmüş volkan Suribaçi Dağı, ilk günlerde çevreden ayrıldı ve 23 Şubat sabahı bir deniz piyadesi devriyesi zirveye çıktı. Zirveye küçük bir Amerikan bayrağı diktiler. Açıktaki gemilerdeki denizciler bunu tezahürat ve düdüklerle karşıladı. Birkaç saat sonra, adanın her yerinden görülebilsin diye yerine daha büyük bir bayrak getirildi.

Associated Press fotoğrafçısı Joe Rosenthal, ikinci bayrağı diken altı deniz piyadesini fotoğrafladı. Bu kare tarihin en çok çoğaltılan fotoğraflarından biri oldu, Pulitzer Ödülü kazandı ve bir savaş tahvili kampanyasında kullanıldı. Daha sonra Virginia, Arlington'daki Deniz Piyadeleri Savaş Anıtı'na model oldu. Fotoğraftaki altı kişiden üçü sonraki çarpışmalarda öldü. Deniz Piyadeleri ikisinin kimliğini ancak 2016 ve 2019'da düzeltti.

Kuzeyde bir ay

Bayrak, otuz altı gün süren bir muharebenin beşinci gününde dikildi. Asıl mücadele, Japonların sırtlar, vadiler ve mağaralardan oluşan bir labirenti tuttuğu kuzey platosundaydı. Deniz piyadelerinin Kıyma Makinesi, 382 Tepesi ve Hindi Tepeciği adını verdiği mevziler alındı, kaybedildi ve yeniden alındı. Deniz piyadeleri sığınakları alev silahları, yıkım kalıpları ve tanklarla temizlemeyi öğrendi. Çoğu zaman savunucuların tünellerden geçerek arkalarında yeniden belirdiğini gördüler.

Batı sahilleri yakınındaki Amerikan kamplarına birkaç yüz Japon askerinin yaptığı son gece saldırısından sonra ada 26 Mart'ta güvenli ilan edildi. Kuribayaşi'nin çarpışmaların son günlerinde öldüğü sanılıyor. Cesedinin kimliği hiç belirlenemedi. Bundan sonra da Japon askerleri mağaralarda saklanmaya devam etti, bazıları yıllarca dayandı.

Buna değdi mi?

Bu soru kayıp listelerinin yayımlandığı andan itibaren soruldu ve hâlâ cevabını bekliyor.

Ada Amerikalılara ne kazandırdı?

Savaşın sonuna kadar yaklaşık 24.761 mürettebat taşıyan 2.251 B-29 Iwo Jima'ya acil iniş yaptı. Bunların hepsi başka türlü kaybedilmezdi, ama çoğu denize inmek zorunda kalacaktı. Adadaki Amerikan avcı uçakları da Japonya üzerinde bombardıman uçaklarına eskortluk yaptı.

Ada atlanabilir miydi?

Bazı subaylar daha o zaman bedelin kazanılana göre çok yüksek olduğunu savundu. Tarihçiler başka adaların ya da yöntemlerin aynı işi görüp göremeyeceğini hâlâ tartışıyor. Kısa ön bombardımanın ve savunmanın küçümsenmesinin kayıpları artırdığından ise pek kimse kuşku duymuyor.

Muharebe ne öğretti?

Iwo Jima ve ardından gelen Okinawa, Amerikalı liderlere Japon anavatanının işgalinin neye mal olabileceğini gösterdi. Bu beklenti 1945 yazında alınan kararlarda ağır bastı.

Bugün Iōtō

Bayrak, Ogasavara grubunun bir parçası olan Volkan Adaları'ndaki adanın üzerinde duruyor. Japonya 2007'de adanın savaş öncesindeki adı olan Iōtō'yu geri getirdi. Ada bugün çoğu ziyaretçiye kapalı bir Japon askerî üssü. Amerikalı ve Japon gaziler ile aileleri orada ortak anma törenlerinde buluştu. Clint Eastwood'un 2006'daki iki filmi, Flags of Our Fathers (Babalarımızın Bayrakları) ve Letters from Iwo Jima (Iwo Jima'dan Mektuplar), muharebeyi iki taraftan anlattı.

Warsmap verisinde

Warsmap’in kendi kayıtlarından sayılmıştır. Haritada yalnızca Wikidata’da kayıtlı muharebeler bulunduğundan bu sayılar bölgenin tüm tarihini değil, veri setimizi anlatır.

Kürede gör →

Bu dönemden başka yazılar

Warsmap verisinden

Daha fazla okuma

Battle of Iwo Jima · Tadamichi Kuribayashi · Raising the Flag on Iwo Jima · Mount Suribachi

Bu yazıdaki bilgiler yukarıdaki Wikipedia makalelerinden (İngilizce) ve diğer standart kaynaklardan özetlenmiştir. Wikipedia metinleri CC BY-SA 4.0 lisansıyla kullanılabilir. Bir hata mı fark ettiniz? Düzeltme politikamıza göz atın.

← Bulge Muharebesi (Ardennes Taarruzu), 1944–1945Okinawa Muharebesi, 1945 →