Sekigahara Muharebesi, 1600
21 Ekim 1600'de, öğle sularında, Kobayakawa Hideaki adında on sekiz yaşında bir bey yaklaşık 15.000 askeriyle Matsuo Dağı'nda oturmuş, aşağıdaki muharebeyi izliyordu. Doğu ve batı Japonya'nın orduları saatlerdir sisle dolu Sekigahara vadisinde çarpışıyordu ve batı tarafı dayanıyordu. Kobayakawa iki tarafa da destek sözü vermişti. Sonunda askerlerini tepeden indirdiğinde batı ordusunun kanadına saldırdı. Birkaç saat içinde muharebe bitti; onunla birlikte Japonya'yı yüz yılı aşkın süredir bölen iç savaşlar çağı da kapandı.
Sekigahara çoğu zaman iki büyük komutanın, Tokugawa Ieyasu ile Ishida Mitsunari'nin çarpışması olarak anlatılır. Onu, her biri savaşmak, beklemek ya da taraf değiştirmek arasında karar veren onlarca beyin seçimlerinin muharebesi olarak okumak daha kolay. Beyleri bu seçimlere göre gruplamak, sonucu herhangi bir birlik hareketleri haritasından daha iyi açıklıyor.
Bir bakışta Sekigahara
- 21 Ekim 1600
- sabah 8 sularından öğleden sonraya, tek günlük çarpışma
- Kabaca 80.000'er
- yaygın tahminlere göre Doğu ve Batı orduları; rakamlar çok değişiyor
- Yaklaşık üçte bir
- Batı ordusunun hiç savaşmayan ya da kendi tarafına karşı savaşan kısmı
- 1603
- Tokugawa Ieyasu'nun şogun ilan edilişi
- 265 yıl
- ardından gelen, 1868'e kadar süren Tokugawa yönetimi
Neden oradaydılar?
1590'lara gelindiğinde savaş beyi Toyotomi Hideyoshi, bir asırlık iç savaşın ardından Japonya'yı birleştirmişti. 1598'de öldüğünde varisi Hideyori beş yaşındaydı. Çocuk yetişkin olana kadar iktidarı büyük beylerden oluşan bir konseyin paylaşması öngörülmüştü. Bunların en güçlüsü olan ve Edo (bugünkü Tokyo) çevresindeki zengin topraklara sahip Tokugawa Ieyasu, ülke kendisininmiş gibi davranmaya başladı. Başlıca rakibi, Hideyoshi'ye sadakatle hizmet etmiş, yetenekli bir yönetici ama daha az sevilen bir adam olan Ishida Mitsunari'ydi.
1600 yazında Ieyasu rakip bir beye karşı kuzeye yürüyünce Mitsunari fırsatı yakaladı. Toyotomi hanedanı adına bir ordu topladı, Kyoto yakınlarındaki Fushimi'de Ieyasu'nun kalesini kahramanca bir savunmanın ardından aldı ve doğuya ilerledi. Ieyasu geri döndü. İki ordu, Kyoto'dan doğuya giden ana yol Nakasendō'nun dağlar arasından geçtiği dar bir vadi olan Sekigahara'da karşılaştı.
Savaşanlar
Mitsunari'nin adamları vadinin batı yakasındaki yüksek araziyi tuttu ve batılı beylerin çoğu sıkı savaştı. Ishida'nın kendi birlikleri Sasao tepesindeki mevzilerini art arda gelen saldırılara karşı korudu. Konseyin büyük beylerinden Ukita Hideie, batının en büyük birliğine komuta etti ve sabah doğu birliklerini geri itti. Mitsunari'nin yakın dostu olan ve ağır hasta olduğu için tahtırevanla taşınmak zorunda kalan Ōtani Yoshitsugu, hattın Matsuo Dağı'na bakan güney ucunu yönetiyordu; adamlarını oraya Kobayakawa'ya güvenmediği için yerleştirmişti.
Doğu tarafında muharebe, Ieyasu'nun en güvendiği generallerinden Ii Naomasa'nın sisin içinden ileri atılmasıyla başladı. Fukushima Masanori'nin büyük birliği Ukita'ya karşı çarpışmanın yükünü sırtladı. Öğleye doğru, yokuş aşağı savaşan Batı ordusu iyi dayanıyordu. Bütün kuvvetleri çarpışmaya katılsaydı kazanabilirdi.
Bekleyenler
Hepsi katılmadı. Doğu ordusunun mevziinin arkasında, Nangū Dağı'nda, kâğıt üzerinde Batı ordusunun en büyük müttefiki olan Mōri ailesinin büyük bir kuvveti duruyordu. Öncüsü, Mōri'lerin topraklarını korumaları karşılığında çarpışmanın dışında kalacakları konusunda Ieyasu ile gizlice anlaşmış olan Kikkawa Hiroie'nin komutasındaydı. Kikkawa basitçe yerinden kıpırdamadı; arkasındaki Mōri Hidemoto'nun birlikleri de onu geçemedi. Mitsunari'nin habercileri saldırmaları için ısrar ettiğinde Hidemoto'nun, adamlarının öğle yemeği yediğini söylediği anlatılır. Daha geride duran Chōsokabe Morichika ve diğerleri de olduğu yerde kaldı. Batı ordusunun başkomutanı Mōri Terumoto ise savaş alanına hiç gelmedi; genç Hideyori ile birlikte Osaka Kalesi'nde kaldı.
Taraf değiştirenler
Kobayakawa Hideaki, Hideyoshi'nin evlatlık yeğeniydi ve Toyotomi davasını desteklemek için her türlü nedeni vardı, ama Ieyasu ile de temas hâlindeydi. Ünlü bir anlatıya göre sabırsızlanan Ieyasu, kararını vermeye zorlamak için tüfekçilerine Matsuo Dağı'na doğru ateş etmelerini emretti. Onu harekete geçiren her neyse, Kobayakawa öğle sularında Ōtani'nin mevziine saldırdı. Ōtani'nin adamları bir süre dayandı; ta ki yakında konuşlanmış dört batılı bey daha, Wakisaka, Kutsuki, Ogawa ve Akaza, kendi taraflarına dönene kadar. Batı kanadı çöktü. Ōtani canına kıydı ve batı hattının geri kalanı, bu ihaneti görünce dağılmaya başladı.
Yarıp geçenler
Kyuşu'nun en güneyindeki Satsuma'nın Shimazu ailesi, Batı için pek hevesli olmadan ve sahada yalnızca küçük bir kuvvetle savaşmıştı. Hat çökünce önderleri Shimazu Yoshihiro arkaya kaçmayı reddetti. Bunun yerine adamlarını doğrudan ileri, doğu ordusunun içinden, Ieyasu'nun kendi mevziinin yanından geçirerek savaşarak çekildi; bu çekiliş adamlarının çoğunun, yeğeninin de canına mal oldu. Ii Naomasa takip sırasında Shimazu tüfekleriyle ağır yaralandı. Bu yarma, güney Japonya'da bir efsaneye dönüştü.
Kazananlar ve bedel ödeyenler
Ishida Mitsunari dağlara kaçtı ama günler sonra yakalandı ve iki batılı komutanla, Konishi Yukinaga ve keşiş Ankokuji Ekei ile birlikte Kyoto'da idam edildi. Ukita Hideie kaçtı ve sonunda uzak bir adaya sürüldü. Ieyasu yenilenlerin topraklarını kendi adamlarına ve ona yardım eden beylere yeniden dağıttı. 1603'te imparator onu şogun ilan etti. Toyotomi Hideyori Osaka Kalesi'nde 1615'e kadar yaşadı; o yıl Ieyasu'nun Osaka kuşatmaları Toyotomi soyunu kesin olarak bitirdi.
Tokugawa şogunluğu sonraki 265 yıl boyunca Japonya'yı yönetti: dış dünyadan yalıtılmış uzun bir barış dönemi. Ama Sekigahara uzun bir gölge daha düşürdü. Kaybeden tarafta olup topraklarını koruyan iki büyük aile, Chōshū'nun Mōri'leri ve Satsuma'nın Shimazu'ları, bunu hiç unutmadı. 1868'de Tokugawa'yı deviren ve imparatoru yeniden iktidara getiren hareketin önünde onların samurayları vardı.
Savaş alanı, Kyoto ile doğu arasındaki eski yolu hâlâ izleyen demiryolu ve otoyolun yanında, Gifu vilayetinde. İşaret taşları her beyin nerede durduğunu gösteriyor; vadiye bakan bir savaş alanı müzesi de var.
Warsmap verisinde
- Sekigahara, haritamızdaki en yoğun kümelerden birinin içinde. Kayıtlarımızda 100 km içinde 41 muharebe var ve bunların 27'si, Japonya'nın iç savaşlar çağının doruk noktası olan 1500'lerden.
- 1600 yılına ait üç muharebe daha 35 km içinde. Bunların arasında ana muharebeden bir gün önceki çatışma olan, yaklaşık 11 km doğudaki Kuisegawa ve birkaç hafta önce düşen, yaklaşık 30 km uzaktaki Gifu Kalesi var.
- Japon tarihinin en ünlü muharebelerinden bazıları yakın komşu: yaklaşık 14 km batı-kuzeybatıdaki Anegawa (1570) ve Oda Nobunaga'nın adını duyurduğu, yaklaşık 58 km güneydoğudaki Okehazama (1560).
Warsmap’in kendi kayıtlarından sayılmıştır. Haritada yalnızca Wikidata’da kayıtlı muharebeler bulunduğundan bu sayılar bölgenin tüm tarihini değil, veri setimizi anlatır.
Bu dönemden başka yazılar
- Preveze Deniz Savaşı, 1538
- İnebahtı (Lepanto) Deniz Muharebesi, 1571
- İkinci Viyana Kuşatması, 1683
- Poltava Savaşı, 1709
Warsmap verisinden
Daha fazla okuma
Battle of Sekigahara · Tokugawa Ieyasu · Ishida Mitsunari · Kobayakawa Hideaki
Bu yazıdaki bilgiler yukarıdaki Wikipedia makalelerinden (İngilizce) ve diğer standart kaynaklardan özetlenmiştir. Wikipedia metinleri CC BY-SA 4.0 lisansıyla kullanılabilir. Bir hata mı fark ettiniz? Düzeltme politikamıza göz atın.